Miklós Rózsa: Σουίτα «To Βιβλίο της Ζούγκλας» για αφηγητή και ορχήστρα (1942)
Η συναρπαστική μουσική επένδυση της ταινίας «Το βιβλίο της ζούγκλας»
του βραβευμένου με Όσκαρ συνθέτη του Hollywood!

Πέτρος Γιωρκάτζης, αφηγητής
Μαριλένα Νησίδη, μέτζο σοπράνο
Κυριακή Κουντούρη, μουσική διεύθυνση

Η Συμφωνική Ορχήστρα Κύπρου ζωντανεύει τη συναρπαστική μουσική επένδυση της ταινίας Το Βιβλίο της Ζούγκλας (The Jungle Book, 1942), υπό τη διεύθυνση της Κύπριας αρχιμουσικού Κυριακής Κουντούρη. Βασισμένη σε πέντε από τις εννέα ιστορίες του Μόγλη από το ομώνυμο κλασικό έργο του Rudyard Kipling (1894), η κινηματογραφική αυτή περιπέτεια φαντασίας ενέπνευσε μία από τις πλέον εμβληματικές μουσικές του Χρυσού Αιώνα του Χόλιγουντ, γραμμένη από τον κορυφαίο Ουγγροαμερικανό συνθέτη κινηματογραφικής μουσικής Miklós Rózsa.

Διάσημος για τη μουσική του για κλασικές ταινίες όπως Μπεν-Χουρ, Spellbound, Ελ Σίντ και Ο κλέφτης της Βαγδάτης, ο Rózsa αποδίδει μαγευτικά το περιπετειώδες πνεύμα, τη φαντασία, τον ηρωισμό, το χιούμορ και το μυστήριο της ζούγκλας, συνδυάζοντας αριστοτεχνικά παραδοσιακά ινδικά μουσικά στοιχεία με τη μεγαλοπρέπεια της συμφωνικής γραφής.

Η μουσική περιλαμβάνει δεκαοκτώ ξεχωριστά θέματα, ένα για κάθε βασικό χαρακτήρα της ιστορίας. Μέσα από αυτή την εξαιρετικά ευφάνταστη, σχεδόν οπερατική προσέγγιση, ο Rózsa δίνει ζωντανή υπόσταση τόσο στους ανθρώπους όσο και στα ζώα της ζούγκλας.

Η ιστορία εκτυλίσσεται στην Ινδία και ξεδιπλώνεται μέσα από τις αφηγήσεις ενός ηλικιωμένου παραμυθά, ο οποίος ανακαλεί τις περιπέτειες του Μόγλη, ενός αγοριού που μεγάλωσε στη ζούγκλα. Με κίνητρο την εκδίκηση για τον θάνατο του πατέρα του από τα νύχια του φοβερού τίγρη Σιρ Χαν, ο Μόγλης ξεκινά ένα ταξίδι γεμάτο κινδύνους, ανακαλύψεις και γενναιότητα. Στην πορεία συναντά μια χαμένη πόλη, ανακαλύπτει έναν κρυμμένο θησαυρό, σώζει το χωριό του από την καταστροφή και, τελικά, επιλέγει την ελευθερία της αγαπημένης του ζούγκλας.

Η μέτζο σοπράνο Μαριλένα Νησίδη, η οποία απέσπασε έπαινο στο πρόσφατο ερμηνεύει Διεθνές Masterclass & Διαγωνισμό για Σολίστ Όπερας της Συμφωνικής Ορχήστρας Κύπρου, ερμηνεύει το πανέμορφο νανούρισμα για τον Μόγλη.

Με τη ζωντανή αφήγηση του Πέτρου Γιωρκάτζη να εμπλουτίζει την εμπειρία, αυτή η μαγευτική οικογενειακή συναυλία υπόσχεται ένα καθηλωτικό και αξέχαστο ταξίδι σε μία από τις πιο αγαπημένες κινηματογραφικές περιπέτειες όλων των εποχών — μια εμπειρία που θα συναρπάσει μικρούς και μεγάλους.

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΝΘΕΤΗ

Ο σπουδαίος συνθέτης του Hollywood Miklós Rózsa περιέγραφε την πορεία του ως μια «διπλή ζωή». Η μία πλευρά της ήταν αφιερωμένη στη συναυλιακή μουσική και η άλλη στην μουσική για τον κινηματογράφο. Στην ουσία, όμως, τα δύο πεδία συνδέονταν στενά αφού η έμφαση στη μορφή, η ανάπτυξη του θεματικού υλικού και η ακρίβεια της ενορχήστρωσης χαρακτηρίζουν εξίσου τα έργα του για τη συναυλιακή αίθουσα και τις κινηματογραφικές του παρτιτούρες.
Ο Miklós Rózsa σπούδασε στη Λειψία, εργάστηκε στο Παρίσι και στο Λονδίνο και εγκαταστάθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1940. Συνέθεσε μουσική για σχεδόν εκατό ταινίες, έλαβε δεκαεπτά υποψηφιότητες για το Βραβείο Όσκαρ με το οποίο τιμήθηκε τρεις φορές, για τις ταινίες Spellbound, A Double Life και Ben-Hur.

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ «ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΖΟΥΓΚΛΑΣ» ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΗΣ

Σουίτα «Το Βιβλίο της Ζούγκλας» για αφηγητή και ορχήστρα (1942)

Η ταινία Το Βιβλίο της Ζούγκλας (The Jungle Book, 1942), σε σκηνοθεσία Zoltán Korda και με τον Sabu στον ρόλο του Μόγλη, βασίζεται ελεύθερα στις ιστορίες του Rudyard Kipling. Προηγήθηκε κατά είκοσι πέντε χρόνια από τη γνωστή ταινία κινουμένων σχεδίων της Disney και έχει σαφώς διαφορετικό χαρακτήρα: είναι μια περιπέτεια φαντασίας με έντονο δραματικό στοιχείο, στην οποία η ζούγκλα δεν αποτελεί απλώς το σκηνικό της δράσης, αλλά έναν κόσμο με τους δικούς του νόμους.

Η μουσική του Rózsa, που προτάθηκε για Βραβείο Όσκαρ, έχει ουσιαστική αφηγηματική λειτουργία σε όλη την ταινία. Για την παρτιτούρα, ο Rózsa μελέτησε ινδική μουσική και ενσωμάτωσε ορισμένα μελωδικά, ρυθμικά και ηχοχρωματικά στοιχεία σε μια κατά βάση δυτική συμφωνική γραφή. Δεν επιδίωξε να αναπαραγάγει πιστά την ινδική μουσική παράδοση. Χρησιμοποίησε το υλικό που είχε μελετήσει επιλεκτικά, ώστε να προσδώσει στη μουσική ιδιαίτερο χρώμα χωρίς να διαταράξει τη μορφική της συνοχή. Η μεγάλη ορχήστρα, με την έντονη παρουσία των πνευστών, των κρουστών, της άρπας και των πληκτροφόρων οργάνων, του επιτρέπει να περνά γρήγορα από τη γαλήνη στην απειλή, από το χιούμορ στη σύγκρουση και από την παιδική περιέργεια στην αίσθηση του κινδύνου.

Η παρτιτούρα οργανώνεται μέσα από δεκαοκτώ χαρακτηριστικά θέματα, τα οποία συνδέονται με πρόσωπα, ζώα ή καταστάσεις της ιστορίας. Ο Μόγλης, η ζούγκλα, ο Σιρ Χαν και ο Κάα αποκτούν τη δική τους μουσική ταυτότητα. Τα θέματα αυτά δεν λειτουργούν ως απλές ετικέτες. Αλλάζουν ρυθμό, αρμονία, ένταση και ενορχήστρωση, ανάλογα με την εξέλιξη της δράσης. Η τεχνική συγγενεύει με τη χρήση του leitmotif στην όπερα. Το Leitmotif αποτελεί ένα θέμα το οποίο μπορεί να αντιπροσωπεύει κάποιο χαρακτήρα, να υποδηλώσει έναν κίνδυνο πριν αυτός γίνει ορατός ή να επιστρέψει μεταμορφωμένο, όταν η σημασία του έχει πλέον αλλάξει. Με αυτόν τον τρόπο, η μουσική δεν ακολουθεί απλώς την αφήγηση, αλλά συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωσή της.

Από την κινηματογραφική παρτιτούρα ο Rózsa διαμόρφωσε τη Σουίτα «Το Βιβλίο της Ζούγκλας» για αφηγητή και ορχήστρα. Στη συναυλιακή αυτή μορφή, η αφήγηση αναλαμβάνει όσα στην ταινία προσφέρουν η εικόνα, ο διάλογος και το μοντάζ. Η φωνή παρουσιάζει τα πρόσωπα και συνδέει τα επεισόδια, ενώ η ορχήστρα καθορίζει τον χώρο, τον χρόνο και τη συναισθηματική ένταση της δράσης. Άλλοτε η μουσική προετοιμάζει ένα γεγονός, άλλοτε σχολιάζει τα λόγια του αφηγητή και άλλοτε συνεχίζει μόνη της, μεταφέροντας την ιστορία από τον προφορικό λόγο στη συμφωνική ανάπτυξη.

Λίγο μετά την κυκλοφορία της ταινίας, η RCA Victor ηχογράφησε τη σουίτα με αφηγητή τον Sabu, τη Victor Symphony Orchestra και τον ίδιο τον Rózsa στη διεύθυνση. Η έκδοση αυτή συγκαταλέγεται στις πρώτες περιπτώσεις κατά τις οποίες μια εκτεταμένη κινηματογραφική παρτιτούρα κυκλοφόρησε ως αυτοτελές ακρόαμα. Έδειξε επίσης ότι η μουσική μπορούσε να λειτουργήσει χωρίς την εικόνα, χάρη στη σαφήνεια των θεμάτων, στη δύναμη της ενορχήστρωσης και στη στενή σχέση λόγου και ορχήστρας.

Υποστηρικτές: Δήμος Λάρνακας
Τιμή εισιτηρίου: €12 για όλους

Δωρεάν Είσοδος:
Άνεργοι, λήπτες Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (ΕΕΕ) και άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ). Για τα άτομα ΑμεΑ διατίθεται περιορισμένος αριθμός θέσεων.
Η κράτηση γίνεται μόνο μέσω αποστολής e-mail στο info@cyso.org.cy, τουλάχιστον 2 εργάσιμες μέρες πριν από τη συναυλία, με επισύναψη του σχετικού αποδεικτικού εγγράφου.

Προπώληση εισιτηρίων:
Δημοτικό Θέατρο Λάρνακας Γ. Λυκούργος (Λεωνίδα Κιούπη, Λάρνακα, 24 665794):
Θέατρο Παλλάς, Πύλη Πάφου (Γωνία Ρηγαίνης και Αρσινόης, 1010 Λευκωσία, 22 410181): Από την ιστοσελίδα www.cyso.interticket.com   και 1,5 ώρα πριν την έναρξη.

Λάρνακα: Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026 - Δημοτικό Θέατρο Λάρνακας Γ. Λυκούργος, 18:00
Λευκωσία: Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2026 - Θέατρο Παλλάς, Πύλη Πάφου, 16:00 & 17:30