Τον Σεπτέμβριο βρέθηκα για πρώτη φορά στο όμορφο Όμοδος, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων Mountain Games Cyprus 2026. Περιηγήθηκα στα γραφικά δρομάκια του χωριού και, καθώς κατευθυνόμουν προς τη Μονή του Τιμίου Σταυρού, άκουσα μια γυναικεία χορωδία να ψέλνει. Μπήκα στο προαύλιο της μονής, μαγεμένη από το θέαμα και τον ήχο, και εκεί αντίκρισα για πρώτη φορά τις Amalgamation Choir! Μια καλοκουρδισμένη χορωδία, απόλυτα συντονισμένη, τόσο ηχητικά όσο και εμφανισιακά, που πραγματικά με καθήλωσε με τις μελωδίες της.

Όταν επέστρεψα, αναζήτησα τη χορωδία στο Instagram και την ακολούθησα. Θέλησα να μάθω περισσότερα για το έργο αυτής της υπέροχης ομάδας κι έτσι ήρθα σε επαφή με την ιδρύτριά της, Βασιλική Αναστασίου.

Η Βασιλική Αναστασίου είναι τραγουδίστρια, vocal coach, ιδρύτρια και καλλιτεχνική διευθύντρια του Amalgamation Collective, καθώς και μαέστρος της γυναικείας χορωδίας Amalgamation Choir. Είναι κάτοχος πτυχίου BMus και μεταπτυχιακού τίτλου MMus από το London College of Music, ενώ πρόσφατα απέκτησε δίπλωμα στις βασικές αρχές της παιδαγωγικής Montessori μέσω του Dutch Montessori Association.

Ως ερμηνεύτρια, έχει εμφανιστεί σε διεθνείς σκηνές σε χώρες όπως το Χονγκ Κονγκ, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία, ο Λίβανος, η Γερμανία και η Αυστρία. Παράλληλα, έχει συμμετάσχει με τη φωνή της σε ηχογραφήσεις για κινηματογραφικές ταινίες (Ariaferma, Dragon Blade), ντοκιμαντέρ (Troiane), καθώς και στη μουσική επένδυση βιντεοπαιχνιδιών (Resonance: A Plague Tale Legacy, Netflix: Highwater).

Με έδρα τη Λευκωσία, δραστηριοποιείται στους τομείς της ερμηνείας, της φωνητικής εκπαίδευσης και της δημιουργικής παιδαγωγικής. Μέσα από τη δουλειά της διερευνά τις δυνατότητες της ανθρώπινης φωνής, τη συλλογική έκφραση, με βασικό πυλώνα το ομαδικό τραγούδι, και τη συμπεριληπτική μουσική πρακτική.

Είναι επίσης δημιουργός του The Pod, ενός χώρου μουσικής, κίνησης και δημιουργικής εξερεύνησης για μαμάδες με βρέφη, εγκυμονούσες, νήπια και τις οικογένειές τους. Εμπνευσμένο από τις αρχές της παιδαγωγικής Montessori, το The Pod προσφέρει ένα περιβάλλον όπου τα παιδιά ενθαρρύνονται να εκφράζονται μέσα από το μουσικό παιχνίδι, με σεβασμό στον προσωπικό τους ρυθμό ανάπτυξης. Παράλληλα, δημιουργεί ευκαιρίες σύνδεσης και ουσιαστικής συμμετοχής για γονείς και παιδιά.

Το όνομα Amalgamation παραπέμπει σε μια συνένωση διαφορετικών στοιχείων. Ποια ήταν η αρχική ιδέα πίσω από τη δημιουργία της χορωδίας και ποιο όραμα θέλατε να υπηρετήσετε μέσα από αυτήν;

Η ονομασία προέκυψε όταν αναζητούσα ονόματα για το συγκρότημα που δημιούργησα στο πλαίσιο της τελικής μεταπτυχιακής μου συναυλίας στο Λονδίνο. Ήταν ακριβώς αυτό: ένα συνονθύλευμα επιρροών που προσπαθούσα να χωρέσω σε ένα μουσικό ύφος και σε μία ώρα συναυλίας. Επρόκειτο για μια μπάντα με τύμπανα, ηλεκτρικό μπάσο, φωνή και ούτι. Ο συνδυασμός του ηλεκτρικού και του παραδοσιακού ήχου γέννησε την ιδέα του «Amalgamation» ως μουσικής ταυτότητας και διαδικασίας (μουσικής) πρόσμιξης. Αργότερα δημιούργησα το γυναικείο φωνητικό σύνολο και συνέχισα να υπηρετώ την ίδια ιδέα.

Μια χορωδία αποτελείται από διαφορετικές φωνές, προσωπικότητες και διαδρομές που καλούνται να γίνουν ένα. Πόσο εύκολο είναι να επιτευχθεί αυτή η καλλιτεχνική και ανθρώπινη συνύπαρξη;

Θα ξεκινήσω από την ανθρώπινη συνύπαρξη! Από την ομάδα μας έχουν περάσει πολλές γυναίκες. Κάποιες συνέχισαν τον δρόμο τους, αλλά μέχρι σήμερα κρατάμε επαφή και τραγουδούν μαζί μας κατά καιρούς. Κάποιες απομακρύνθηκαν για διάφορους λόγους, όπως ο υπερβολικός φόρτος εργασίας και οι οικογενειακές υποχρεώσεις, ενώ άλλες ακολούθησαν το δικό τους μουσικό όνειρο. Υπάρχουν, βέβαια, και εκείνες που παρέμειναν και έγιναν αδελφικές φίλες.

Αυτή η όμορφη ανθρώπινη συνύπαρξη τρέφει την καλλιτεχνική. Υπάρχει εμπιστοσύνη, αλληλοσεβασμός και αλληλοκατανόηση, βασικά συστατικά για οποιαδήποτε ανθρώπινη σχέση. Έχουμε, βέβαια, έναν κοινό, σχεδόν ιερό, στόχο: την όμορφη μουσική δημιουργία και την ισορροπία της κοινότητας.

Δεν είναι πάντα εύκολο, όμως προσπαθούμε, όπως συμβαίνει σε όλες τις σχέσεις. Χρειάζεται προσπάθεια. Η καλλιτεχνική συνύπαρξη γεννιέται έπειτα οργανικά.

Πιστεύετε ότι το χορωδιακό τραγούδι είναι απλώς μια μουσική εμπειρία ή μπορεί να λειτουργήσει και ως μια μορφή κοινωνικής παρέμβασης, επικοινωνίας και σύνδεσης των ανθρώπων;

Σίγουρα θα συμφωνήσω με το δεύτερο. Η επίδραση του ομαδικού τραγουδιού λειτουργεί κυκλικά και πολλαπλασιαστικά, δημιουργώντας κύματα θετικής επίδρασης, όπως όταν ρίχνουμε ένα πετραδάκι στο νερό. Ξεκινά από εκείνους που συμμετέχουν, μεταφέρεται σε εκείνους που ακούν και συνεχίζει να διαχέεται στο ευρύτερο κοινωνικό τους περιβάλλον.

Το τραγούδι και, ιδιαίτερα, το ομαδικό τραγούδι συνδέεται επιστημονικά με σημαντικά ψυχολογικά, σωματικά και κοινωνικά οφέλη. Ενισχύει τους κοινωνικούς δεσμούς και το αίσθημα του ανήκειν, βελτιώνει τη συναισθηματική ευεξία και έχει θετικές επιπτώσεις στη διάθεση, αλλά και στην υγεία των συμμετεχόντων.

Αυτή η συμπυκνωμένη (potent) ενέργεια θετικής επίδρασης, που γεννιέται στην πρόβα ή στην παράσταση, μεταφέρεται από τους συμμετέχοντες στους θεατές και ακροατές, αλλά και στο οικογενειακό και εργασιακό τους περιβάλλον.

Υπάρχει κάτι βαθιά αρχέγονο στο να τραγουδάς με άλλους. Συνδέεται άμεσα με τη συλλογική χαρά, τη συλλογική λύπη, τον χορό, τις τελετουργίες και τη συλλογική εργασία. Το ομαδικό τραγούδι είναι μια βαθιά ανθρώπινη κοινωνική πρακτική. Χρησιμοποιώντας αποκλειστικά γυναικείες φωνές, αναδύεται ένα ιδιαίτερο ηχόχρωμα, το οποίο ενδεχομένως να μην είχε πάντα την ευκαιρία να βρεθεί στο προσκήνιο.

Θα μπορούσα να συνεχίσω να μιλώ για ώρα για το ομαδικό τραγούδι… αλλά θα σταματήσω εδώ!

Ως επικεφαλής της χορωδίας, πώς ισορροπείτε ανάμεσα στην καλλιτεχνική σας απαίτηση για υψηλό επίπεδο και στην ανάγκη να διατηρείται η χαρά, η ελευθερία και ο αυθορμητισμός της μουσικής;

Σε ευχαριστώ για την υπέροχη ερώτηση. Είναι σίγουρα μεγάλη πρόκληση.

Παλαιότερα ήμουν πολύ αυστηρή με τον εαυτό μου και με την ομάδα. Ίσως να μετέφερα άγχος και μια λανθασμένη, ενοχική μορφή κριτικής. Ένιωθα την ανάγκη να αποδείξω τι μπορώ να κάνω και βίωνα μεγάλη εσωτερική πίεση.

Όμως, αφού έγινα για πρώτη φορά μητέρα, το 2016, άρχισα σταδιακά να αλλάζω τον τρόπο σκέψης μου ως άνθρωπος. Κατάλαβα ότι η ικανότητα (skill), και ειδικά η συλλογική ικανότητα, δεν εμφανίζεται δια μαγείας. Χρειάζεται χρόνος και τριβή για να αποκτηθεί. Χρειάζεται επικοινωνία, χρήσιμες παρατηρήσεις και σχόλια, υπομονή και, το σημαντικότερο, η ικανότητα να αυτοσχεδιάζεις και να γνωρίζεις την τέχνη του «letting go», όταν κάτι δεν εξελίσσεται ακριβώς όπως το έχεις σχεδιάσει στο χαρτί.

Πρέπει πρώτα εγώ να επενδύσω σε μια σχέση εμπιστοσύνης. Μια σχέση που έχει πολύ μεγαλύτερη αξία σε βάθος χρόνου από μια λανθασμένη νότα σε μια συναυλία.

Ούτε εγώ είμαι ακαδημαϊκά εκπαιδευμένη ως μαέστρος χορωδίας. Τα τελευταία 12 χρόνια ανακαλύπτω τρόπους να επικοινωνώ τον στίχο και τη μουσικότητα μέσα από τις κινήσεις του σώματός μου, τις εκφράσεις του προσώπου μου και τους κυματισμούς των χεριών μου. Τα κορίτσια της χορωδίας περιμένουν υπομονετικά να εξασκηθώ μαζί τους, μέχρι να βρούμε την ιδανική, για εμάς, γλώσσα επικοινωνίας.

Έτσι κι εγώ παρατηρώ και περιμένω υπομονετικά, φιλτράροντας τι είναι πραγματικά σημαντικό και απολαμβάνοντας την οργανική διαδικασία. Με αυτόν τον τρόπο διατηρείται η χαρά: μέσα από υγιείς σχέσεις και τη διάθεση να αφιερώσεις χρόνο.

Σε μια εποχή όπου κυριαρχούν η ταχύτητα, η ατομικότητα και η ψηφιακή επικοινωνία, τι μπορεί να προσφέρει η εμπειρία του να τραγουδά κανείς μαζί με άλλους ανθρώπους;

Ειδικά σε ομάδες όπως η δική μας, η οποία μετρά ήδη 12 χρόνια ζωής, δημιουργούνται ανθρώπινες σχέσεις που διατηρούνται στον χρόνο.

Δεν είμαστε εδώ, σε αυτή τη γη, για πολλά χρόνια. Ας αναλογιστούμε τι έχει πραγματική αξία για τον καθένα μας και ας το διδάξουμε και στα παιδιά μας μέσα από το δικό μας παράδειγμα.

Η εμπειρία του να τραγουδάς με άλλους ανθρώπους υπερβαίνει την απλή πράξη του να ντύνεις μουσικά τον χρόνο σου, κάτι που είναι, φυσικά, θαυμάσιο με τον δικό του τρόπο. Το άθροισμα των φωνών δημιουργεί μια εμπειρία συνύπαρξης, επικοινωνίας και σύνδεσης. Μια πολύτιμη ανάμνηση που διαρκεί για πάντα.

 Πόσο σημαντική είναι η επιλογή του ρεπερτορίου για την ταυτότητα της Amalgamation Choir; Αναζητάτε έργα που προκαλούν το κοινό, που αφηγούνται ιστορίες ή που μεταφέρουν συγκεκριμένα κοινωνικά και πολιτιστικά μηνύματα;

Η επιλογή των τραγουδιών είναι πολύ σημαντική. Τα τελευταία χρόνια υφαίνουμε τα προγράμματα των συναυλιών μας γύρω από μια κεντρική ιδέα, η οποία συνδέει τα τραγούδια μεταξύ τους.

Συνήθως, η ιδέα αυτή σχετίζεται είτε με την ατμόσφαιρα που δημιουργεί ένα τραγούδι είτε με την ιστορία που έχει να αφηγηθεί. Στη συνέχεια αναζητούμε την κοινή αφήγηση που συνδέει μια ομάδα τραγουδιών. Πρόκειται για μια διαδικασία που δεν βασίζεται απαραίτητα σε εθνομουσικολογική έρευνα, αλλά περισσότερο στην αίσθηση.

Κάποια από τα προγράμματά μας στο παρελθόν είχαν τους εξής τίτλους:

1. Άυλα

Μια συλλογή διττής σημασίας: από τη μία πλευρά, περιλαμβάνει τραγούδια που συνδέονται με την άυλη πολιτιστική κληρονομιά του τόπου μας και, από την άλλη, τραγούδια που εκφράζουν τον πόνο ενός κοριτσιού μουσουλμανικής καταγωγής, με το όνομα Άυλα. Η ιδέα ήταν εμπνευσμένη από την πολιτική αστάθεια και τον πόνο της ευρύτερης γεωγραφικής μας περιοχής.

2. Πηλός

Μια συλλογή τραγουδιών από τη Μεσόγειο, τα Βαλκάνια, την Ελλάδα και την Κύπρο, η οποία χωρίστηκε σε τρεις «κινήσεις»: Χώμα, Νερό και Αέρας.

Στη συναυλία συμμετείχε επί σκηνής, δίπλα στη χορωδία, ο αγγειοπλάστης Σωκράτης Πετρίδης, ο οποίος, εμπνευσμένος από τη ζωντανή μουσική, δημιουργούσε επιτόπου αγγεία από τοπικό χώμα, χρησιμοποιώντας τον τροχό του.

Η συναυλία είχε ως στόχο να αναδείξει, μέσα από την πλαστικότητα του πηλού, τη μεταφορική πλαστικότητα της παράδοσης και των κοινωνικών προκαταλήψεων. Πραγματευόταν την έννοια της ανακύκλωσης και της επιστροφής στο νερό για τη μεταμόρφωση άκαμπτων, στερεών πήλινων αντικειμένων ή σπασμένων κομματιών πηλού. Αναδείκνυε, δηλαδή, τη δυνατότητα να επαναπροσδιορίζουμε και να μεταπλάθουμε ιδέες, οικογενειακές αντιλήψεις και κληρονομιές που δεν έχουν πλέον θέση ή χρησιμότητα στο σήμερα.

Η συναυλία ολοκληρωνόταν με το κλασικό σπάσιμο της κούζας, ιδωμένο πλέον μέσα από μια διαφορετική οπτική.

3. Εις τον Αέραν

Μια αποκλειστικά κυπριακή συλλογή τραγουδιών που αγκαλιάζει την προφορική παράδοση του τόπου μας. Τραγούδια που μεταφέρθηκαν από γενιά σε γενιά, από στόμα σε στόμα, μέσα από την αναπνοή, τον ψίθυρο και την προσευχή. Κάποιοι στίχοι ξαναγράφονται, ώστε να αναδειχθεί μια διαφορετική, γυναικεία οπτική.

4. Φανερωμένες

Μια μουσική παράσταση που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Νύχτας Μουσείων, στους χώρους του Πολιτιστικού Ιδρύματος Τράπεζας Κύπρου.

Οι γυναίκες της χορωδίας Amalgamation κινούνταν μέσα στον μουσειακό χώρο, συνομιλούσαν με τα εκθέματα και, ενίοτε, έπαιρναν τη θέση τους, μετατρέποντας το ίδιο τους το σώμα και τη φωνή σε ζωντανά εκθέματα.

Μέσα από παραδοσιακά τραγούδια και ακούσματα της Μεσογείου σε διάφορες γλώσσες (Ελληνικά, Αρμένικα, Αραβικά, Τούρκικα), έφερναν στο φως έναν άλλον, ίσως ξεχασμένο, κόσμο της Κύπρου.

Η μουσική παράσταση διερευνούσε τη σχέση ανάμεσα στη μνήμη, την ιστορία, τη γυναικεία παρουσία και τη μουσειακή αφήγηση, δημιουργώντας μια βιωματική εμπειρία όπου τα εκθέματα έπαυαν να είναι σιωπηλά αντικείμενα και αποκτούσαν ξανά φωνή (και άποψη).

Ένα ακόμη στοιχείο που έχουμε υιοθετήσει εδώ και καιρό είναι η ολιστική ταυτότητα και η συνολική αισθητική παρουσία της ομάδας. Η ενδυματολογική και στιλιστική επιμέλεια, καθώς και η σκηνογραφία, προκύπτουν μέσα από μελέτη και αγάπη. Αφιερώνουμε ενέργεια και χρόνο στη δημιουργία μιας χρωματικής παλέτας και μιας αισθητικής που συνάδουν με το όραμα της ομάδας και τον σεβασμό μας προς αυτό που κάνουμε.

Ένα μεγάλο μέρος αυτής της δουλειάς αναλαμβάνουν η Παναγιώτα Κωνσταντή και η Μυρτώ Αριστείδου, μέλη της ομάδας και αδελφικές φίλες, δύο υπερπολύτιμες παρουσίες στην κοινότητά μας.

Θα έλεγα, λοιπόν, ότι οι παραγωγές μας ξεπερνούν τα όρια μιας «συμβατικής συναυλίας».

Υπήρξε κάποια στιγμή στην πορεία της χορωδίας που σας συγκίνησε ιδιαίτερα ή σας έκανε να συνειδητοποιήσετε ότι αυτό που δημιουργείτε ξεπερνά τα όρια μιας μουσικής ομάδας;

Δεν μπορώ να σκεφτώ κάποια συγκεκριμένη στιγμή. Εκείνες, όμως, που μου κάνουν ιδιαίτερη εντύπωση είναι οι στιγμές κατά τις οποίες άνθρωποι από το κοινό, με δάκρυα στα μάτια, μας αναζητούν στα παρασκήνια μετά τη συναυλία, για να μας εκφράσουν την ευγνωμοσύνη τους και να μας σφίξουν το χέρι συγκινημένοι.

Τότε καταλαβαίνω ότι η μουσική μας και η κοινότητά μας αγγίζουν πραγματικά τις καρδιές κάποιων ανθρώπων.

Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, η θέση της χορωδιακής μουσικής στη σύγχρονη πολιτιστική ζωή της Κύπρου; Υπάρχει η αναγνώριση και η στήριξη που της αξίζει;

Η κάθε ομάδα πρέπει να αποδείξει ότι διαθέτει μεράκι, αγάπη και ικανότητες. Όταν ξεπεράσεις αυτό το πρώτο φράγμα, έχεις την ευθύνη να συνεχίσεις να εξελίσσεσαι, να προσπαθείς και να δουλεύεις.

Δεν θεωρώ τίποτα δεδομένο. Η χορωδία μας έχει λάβει στήριξη πολλές φορές, αλλά έχει επίσης απορριφθεί αρκετές φορές.

Δεν μπορώ να μιλήσω για την κυπριακή χορωδιακή μουσική στο σύνολό της. Δεν γνωρίζω τι συμβαίνει ευρύτερα, καθώς είμαι αφοσιωμένη στη δική μας χορωδία.

Τι είναι αυτό που θα θέλατε να αισθάνεται ένας άνθρωπος όταν παρακολουθεί μια εμφάνιση της Amalgamation Choir; Υπάρχει κάποιο συναίσθημα ή κάποια σκέψη που θα θέλατε να πάρει μαζί του φεύγοντας;

Θα ήθελα ο θεατής να αφεθεί απλώς στην οπτικοακουστική εμπειρία, χωρίς συγκεκριμένες προσδοκίες ή προκαθορισμένα συναισθήματα. Να βιώσει αυτό που συμβαίνει με τον δικό του τρόπο.

Αν, όμως, είχα μια προσωπική ευχή, θα ήταν να εμπνευστεί, ώστε να αναζητήσει και ο ίδιος μια αντίστοιχη εμπειρία ενεργής συμμετοχής. Είτε μέσα από μια χορωδία, ένα ομαδικό άθλημα, ένα μάθημα αγγειοπλαστικής ή οποιαδήποτε άλλη συλλογική δραστηριότητα… Κάτι μακριά από το τηλέφωνο και κοντά στους ανθρώπους.

Αν μπορούσατε να περιγράψετε το μέλλον της Amalgamation Choir μέσα από ένα καλλιτεχνικό όνειρο που δεν έχετε ακόμη πραγματοποιήσει, ποιο θα ήταν αυτό;

Ένα από τα όνειρα της Amalgamation είναι αυτή η ιδέα-ομπρέλα να εξελιχθεί σε ένα καταφύγιο έκφρασης, συμμετοχής και ανακούφισης μέσα από τη συλλογική δημιουργία. Ένα φεστιβάλ αφιερωμένο στη φωνή, σε όλες τις εκφάνσεις της.

Υπάρχει μια ιδιαίτερη ευαισθησία και αγάπη για τις νέες μαμάδες και τα μωρά τους, αλλά και η βαθιά πεποίθηση ότι, ως κοινωνία αλλά και ως άτομα, οφείλουμε να τους προσφέρουμε στήριξη και έμπρακτη φροντίδα.

Θα ήθελα να δούμε πώς μπορούν οι μητέρες με τα μωρά τους να έχουν πρόσβαση σε ένα φιλόξενο καλλιτεχνικό περιβάλλον και να αισθάνονται πραγματικά ευπρόσδεκτες σε αυτό. Να μπορούν να παρακολουθούν ή ακόμη και να συμμετέχουν ως καλλιτέχνες σε συναυλίες και παραστάσεις που δεν είναι απαραίτητα σχεδιασμένες για παιδιά, χωρίς να αισθάνονται ότι η παρουσία τους ή η φωνή των παιδιών τους αποτελεί ενόχληση.